Những thi sĩ tài hoa với những mối tình đơn phương và những sáng tác bất hủ : Phạm Thiên Thư và Nguyễn Tất Nhiên

Nhà thơ Phạm Thiên Thư

Những năm đầu của thập miên 1970, sự xuất hiện bài thơ Ngày Xưa Hoàng Thi với phiên bản phổ nhạc của Phạm Duy đã làm xao xuyến tâm hồn của bao lớp thanh niên, sinh viên và học sinh miền Nam.

"Em tan trường về

Đường mưa nho nhỏ

Chim non giấu mỏ

Dưới cội hoa vàng"

...............

"Em tan trường về

Cuối đường mây đỏ

Anh tìm theo Ngọ

Dáng lau lách buồn"

Anh chàng con trai nào đang ôm ấp một mối tình đơn phương với một người đẹp cùng lớp hay cùng trường mà không dám thổ lộ với nàng thì bài thơ này xoáy vào con tim mới lớn của anh ta càng làm nó thổn thức và đau nhói hơn.

Đó chính là tâm sự của anh học sinh Phạm Kim Long, lớp đệ tam (lớp 10 bây giờ) của trường trung học tư thục Văn Lang ở vùng Tân Định, Sài Gòn trong một năm cuối của thập niên 50 thế kỷ trước.

Cậu học sinh này không đẹp trai con nhà nghèo, học lực bình thường, còn nàng Hoàng Thị Ngọ xinh đẹp, con nhà giàu và học giỏi. Cả hai học cùng lớp, nàng ngồi đầu lớp nơi thường là chỗ của các học sinh chăm, ngoan, còn cậu ngồi cuối lớp, khu vực của các anh chàng quậy phá.

Thế nhưng, Long và chắc không ít các cậu học sinh khác đã thầm yẻu, trộm nhớ người đẹp của lớp. Riêng Long thì ngày nào khi tan trường, cậu cũng lẽp đẽo theo sau nàng để trộm nhìn bóng dáng giai nhân.

Mối tình câm nín đó đã được cậu học sinh Phạm Kim Long giữ kín trong lòng mười mấy năm mãi đến khi cậu trở thành một nhà thơ Phạm Thiên Thư nổi tiếng trên thi đàn mới kết tụ thành bài thơ "Ngày xưa Hoàng Thị" mà nhạc sĩ Phạm Duy tiếp sức đưa lên thành một giai thoại "tình yêu đơn phương" bất tử.

Nhà thơ tài hoa Phạm Thiẻn Thư dù đã sống thăng trầm theo thế sự nhưng cũng đã trải qua trọn kiếp nhân sinh 86 năm, còn một nhà thơ khác: Nguyễn Tất Nhiên lại vận đúng câu thiên hạ thường nói: tài hoa, yểu mệnh, anh chi sống được 40 năm.

Nhà thơ Nguyễn Tất Nhiên

Tôi hân hạnh là thầy dạy học của Nguyễn Tất Nhiên tại trường trung học Ngô Quyền khoảng những năm 1970,1971. Nhiên có tặng tôi tập thơ Thiên Tai.

Nguyễn Tất Nhiên tên thật là Nguyễn Hoàng Hải sinh năm 1952 tại Biên Hoà. Nhân vật nữ trong những bài thơ tình nổi tiếng của anh tên D. học cùng lớp với anh.

Mối tình đơn phương với D. đã khiến anh sáng tác những bài thơ độc đáo diễn tả mối tình si không được đáp ứng trở nên tuyệt vọng và đi đến oán trách đối tượng :

"Người từ trăm năm

về như dao nhọn

ngọt ngào vết đâm

ta chết âm thầm

máu chưa kịp đổ"

(Khúc tình buồn).

"Em nhớ giữ tính tình con gái Bắc

nhớ điêu ngoa nhưng giả bộ ngoan hiền

nhớ dịu dàng nhưng thâm ý khoe khoang

nhớ duyên dáng, ngây thơ... mà xảo quyệt!"

(Duyên tình con gái Bắc)

Cũng như Phạm Thiên Thư, một số bài thơ của Nguyễn Tất Nhiên được Phạm Duy phổ nhạc làm Nhiên càng nổi tiếng trên thi đàn với những lời thơ táo bạo có một không hai của anh.

Những tác phẩm của Nguyễn Tất Nhiên được Phạm Duy phổ nhạc:

· Thà như giọt mưa

· Cô Bắc kỳ nho nhỏ

· Hai năm tình lận đận

· Em hiền như ma sœur

· Anh vái trời

· Hãy yêu chàng

Năm 1992, người ta tìm thấy xác của Nguyễn Tất Nhiên trên chiếc xe van cũ trước một ngôi chùa ở nam Cali.

Hai thi sĩ tài hoa này không còn nữa nhưng những bài thơ tình diễn tả mối tình đơn phương khác nhau: một bên lặng lẽ, lãng mạn, cam chịu, bên khác đau khổ, uất ức, oán trách vẫn sống mãi trong lòng người yêu thơ.

Huỳnh Công Ân

10/5/2026